Enter your search text in the box above

Select a result to preview

Tạp chí và website bị chặn tại Việt Nam

#vietnam/kiểm-duyệt #vietnam/internet #vietnam/tự-do-báo-chí #vietnam/mạng-xã-hội #vietnam/pháp-lý #tư-liệu/nguồn-gốc #censored #null

Tạp chí, website độc lập và mạng xã hội bị chặn tại Việt Nam

Bối cảnh: Chính phủ Việt Nam kiểm duyệt internet thông qua cả phương tiện pháp lý lẫn kỹ thuật — còn gọi là "Bức tường lửa tre" (Bamboo Firewall). OpenNet Initiative (Harvard/Toronto/Oxford/Cambridge) xếp mức kiểm duyệt chính trị của Việt Nam là "sâu rộng" (pervasive). RSF liệt kê Việt Nam vào danh sách "kẻ thù của Internet" năm 2011 và 2012. Năm 2024, Việt Nam xếp hạng 174/180 về tự do báo chí (RSF).

Phương thức chặn: ISP dùng DNS tampering (FPT, Viettel) và TLS/TCP blocking (VNPT) để chặn theo địa chỉ IP hoặc tên miền. Người dùng thường dùng VPN để vượt tường lửa.

Nguồn chính: Freedom House Freedom on the Net (2020–2024), OONI/iMAP State of Internet Censorship Vietnam 2022, Wikipedia tiếng Việt — Kiểm duyệt Internet ở Việt Nam, RSF.

Phần 1 — Các tạp chí / website độc lập tiếng Việt bị chặn

Trạng thái: Thường xuyên bị chặn tại Việt Nam từ ít nhất 2018 đến nay.

Tạp chí độc lập chuyên về pháp luật, chính sách và quyền con người. Do luật sư và nhà báo Trịnh Hữu Long sáng lập. Nội dung phân tích chính sách, luật pháp từ góc nhìn độc lập — không theo định hướng nhà nước.

Mốc đáng chú ý:

Trạng thái: Bị chặn hoặc truy cập không ổn định tại Việt Nam.

Tạp chí văn học và nghệ thuật hải ngoại tiếng Việt, thành lập tại Mỹ. Xuất bản từ cuối thập niên 2000. Là một trong số ít tạp chí văn học hải ngoại tiếng Việt có uy tín học thuật. Nội dung bao gồm văn xuôi, thơ, phê bình văn học, và đôi khi các bài viết nhạy cảm về chính trị và lịch sử.

Trạng thái: Bị chặn từ ít nhất 2021 đến nay.

Tạp chí song ngữ (Anh–Việt) độc lập về chính trị, xã hội, lịch sử Việt Nam. Bị liệt kê trong danh sách website bị chặn của Freedom House từ 2021 đến 2024.

Trạng thái: Đã đóng cửa (2011), nhưng bị chặn khi còn hoạt động.

Diễn đàn văn học và tư tưởng độc lập do nhà văn Phạm Thị Hoài sáng lập, hoạt động từ 2001–2011. Đây là một trong những nền tảng trực tuyến tiếng Việt quan trọng nhất về tư duy phản biện. Bị chặn tại Việt Nam trong suốt thời gian hoạt động.

Trạng thái: Bị chặn liên tục.

Diễn đàn xã hội dân sự trực tuyến. Bị liệt kê là website không thể truy cập từ Việt Nam trong nhiều báo cáo Freedom House (2020, 2021).

Trạng thái: Bị chặn liên tục.

Blog tổng hợp tin tức công dân, nội dung phản biện chính quyền. Bị chặn trong nhiều năm, được Freedom House ghi nhận trong báo cáo 2020 và 2021.

Trạng thái: Bị chặn liên tục từ ít nhất 2021 đến 2024.

Tờ báo độc lập trực tuyến do Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam (IJAVN) điều hành. Chủ tịch IJAVN Nguyễn Tường Thụy (68 tuổi, cựu quân nhân 22 năm) bị bắt ngày 23/5/2020 tại Hà Nội và bị giải vào TP.HCM ngay lập tức — cách nơi ở 1.700 km.

Trạng thái: Bị chặn từ ít nhất 2022 đến 2024.

Tờ báo trực tuyến độc lập xuất hiện trong danh sách website bị chặn của Freedom House (2022, 2023, 2024).

Trạng thái: Bị chặn từ ít nhất 2023–2024.

Trang văn học độc lập, xuất hiện trong danh sách Freedom House 2024 cùng với Việt Nam Thời Báo, Báo Tiếng Dân, The Vietnamese, và Bauxite Vietnam.

Trạng thái: Bị chặn giai đoạn ít nhất 2023.

Trang tổng hợp nghiên cứu về Việt Nam do GS Trần Hữu Dũng (Mỹ) quản lý. Bị liệt kê trong báo cáo Freedom House 2023.

Trạng thái: Bị chặn liên tục.

Trạng thái: Bị chặn liên tục từ ít nhất 2020 đến 2024.

Xuất hiện liên tục trong các báo cáo Freedom House 2020–2024.

Trạng thái: Bị chặn tại Việt Nam (thời điểm và mức độ không ổn định).

Nền tảng viết blog quốc tế. Bị chặn vì nhiều bài viết về chính trị, nhân quyền Việt Nam được đăng trên nền tảng này. Người dùng Việt Nam thường cần VPN để truy cập.

Phần 2 — Truyền thông quốc tế bị chặn

Trạng thái: Bị chặn gần như hoàn toàn.

Mốc thời gian:

Trạng thái: Bị chặn gần như hoàn toàn từ ít nhất 2022.

Mốc thời gian và dữ liệu kỹ thuật:

Trạng thái: Bị chặn, xuất hiện trong báo cáo Freedom House từ 2022.

Trạng thái: Được ghi nhận là bị chặn.

Trạng thái: Bị chặn liên tục từ ít nhất 2020 đến 2024.

Trạng thái: Bị chặn — xuất hiện trong báo cáo Freedom House 2024.

Trạng thái: Bị chặn — xuất hiện trong báo cáo Freedom House 2024.

Phần 3 — Mạng xã hội: chặn, ép tuân thủ và các nỗ lực thay thế "thuần Việt"

Trạng thái: Không bị chặn toàn diện nhưng thường xuyên bị làm chậm hoặc chặn theo yêu cầu chính trị.

Mốc thời gian:

Các mạng xã hội "thuần Việt" được nhà nước khuyến khích — và thất bại

Trong bối cảnh muốn giảm phụ thuộc vào Facebook và kiểm soát nội dung, nhà nước và doanh nghiệp Việt Nam đã thử nghiệm nhiều mạng xã hội thay thế:

Go.vn (ra mắt ~2010) Tuyên bố sẽ "soán ngôi Facebook trong 6 tháng với 5 triệu người dùng" và chiếm 40–50% lưu lượng mạng xã hội vào 2015. Thất bại nhanh chóng, chuyển thành trang tin tức tổng hợp.

Zingme, Tamtay.vn, Yume.vn (2010s) Ra mắt đình đám, đều "chết yểu" sớm.

Lotus — VCCorp (ra mắt 16/9/2019) Được đầu tư 1.200 tỷ đồng, hợp tác với hàng trăm đơn vị nội dung, KOL, ngôi sao, báo, đài truyền hình. Được kỳ vọng cạnh tranh trực tiếp với Facebook. Kết quả sau 3 năm: chỉ hơn 1 triệu lượt tải trên CH Play, số người dùng thực tế không được công bố. Theo Nielsen, 90% người dùng quay lại Facebook chỉ sau 3 tháng trải nghiệm Lotus. Hiện đã ngừng hoạt động.

Gapo (ra mắt 2019) Vốn đầu tư 500 tỷ đồng. Cũng không tạo được dấu ấn đáng kể.

VietNamTa (2/2019) Bị nghi ngờ sao chép giao diện Facebook, tốc độ tải chậm, lo ngại về bảo mật. Lặng lẽ biến mất.

YouTube, TikTok, Netflix

YouTube: Không bị chặn toàn diện nhưng thường xuyên nhận yêu cầu gỡ nội dung. Google phải tuân thủ hoặc đối mặt với nguy cơ bị hạn chế.

TikTok: Tháng 5/2023, Bộ Thông tin & Truyền thông mở cuộc điều tra về việc TikTok tuân thủ luật Việt Nam, bao gồm yêu cầu kiểm duyệt nội dung.

Netflix: Tháng 2/2023, Bộ Thông tin & Truyền thông đe dọa chặn Netflix và các dịch vụ truyền hình xuyên biên giới nếu không mở văn phòng tại Việt Nam. Netflix được cho là đã lên kế hoạch đáp ứng yêu cầu này trong năm 2023.

Phần 4 — Khung pháp lý kiểm duyệt internet

Nghị định 21-CP (5/3/1997) — Quy chế tạm thời đầu tiên về Internet tại Việt Nam: mọi thông tin vào/ra phải tuân thủ Luật Báo chí và Luật Xuất bản. Cấm "kích động chống Nhà nước", "tuyên truyền chiến tranh xâm lược", "đồi trụy, trụy lạc", "tiết lộ bí mật Đảng".

Quyết định 848/1997 — ISP có nhiệm vụ phát hiện, ngăn chặn và báo cáo Bộ Nội vụ về các tổ chức/cá nhân vi phạm. Người dùng có trách nhiệm báo cáo khi phát hiện nội dung nghi ngờ vi phạm an ninh quốc gia.

Nghị định 72/2013/NĐ-CP (1/9/2013) — Yêu cầu mọi nhà cung cấp thông tin điện tử và mạng xã hội phải đặt ít nhất một máy chủ tại Việt Nam để phục vụ thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước.

Luật An ninh mạng (2018) — Yêu cầu các nền tảng nước ngoài lưu trữ dữ liệu người dùng Việt Nam trên lãnh thổ Việt Nam, tạo cơ sở pháp lý rộng để truy cứu nội dung trực tuyến. Gây ra làn sóng biểu tình lớn tháng 6/2018 — chính trong bối cảnh đó Luật Khoa và The Vietnamese bị tấn công DDoS.

Điều 117 và Điều 331 Bộ luật Hình sự — Hai điều luật thường xuyên được dùng để bắt và xử tù người dùng mạng xã hội. Điều 117: "làm, tàng trữ, phát tán thông tin chống Nhà nước". Điều 331: "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích Nhà nước".

Tài liệu tham khảo tổng hợp

Nguồn Link Năm
Freedom House — Freedom on the Net Vietnam 2024 https://freedomhouse.org/country/vietnam/freedom-net/2024 2024
Freedom House — Freedom on the Net Vietnam 2023 https://freedomhouse.org/country/vietnam/freedom-net/2023 2023
Freedom House — Freedom on the Net Vietnam 2022 https://freedomhouse.org/country/vietnam/freedom-net/2022 2022
Freedom House — Freedom on the Net Vietnam 2021 https://freedomhouse.org/country/vietnam/freedom-net/2021 2021
Freedom House — Freedom on the Net Vietnam 2020 https://freedomhouse.org/country/vietnam/freedom-net/2020 2020
OONI/iMAP — State of Internet Censorship Vietnam 2022 https://imap.sinarproject.org/reports/2022/imap-state-of-internet-censorship-country-report-2022-vietnam/2022-vietnam 2022
Wikipedia VN — Kiểm duyệt Internet ở Việt Nam https://vi.wikipedia.org/wiki/Kiểm_duyệt_Internet_ở_Việt_Nam Cập nhật 2026
Open Data Mekong — Vietnam Internet Censorship https://data.opendevelopmentmekong.net/library_record/vietnam-the-state-of-internet-censorship
RSF Press Freedom Index https://rsf.org/en/index 2024
VnExpress — Mạng xã hội made in Vietnam https://vnexpress.net/khe-cua-hep-cho-mang-xa-hoi-made-in-vietnam-3983566.html 2019
🌐 Language